Blizna po matce

Dodany przez: | maj 27, 2012 | Kategorie: Treść lekcji | 0 komentarzy

Blizna po matce

Cel w języku ucznia(ennicy): Rozstrzygnę, w której z biblijnych wersji stworzenia człowieka Adam i Ewa mieli pępek.

Nacobezu: 4 przykłady toposu stwarzania, zestawienie dwóch biblijnych opisów stworzenia człowieka, nazwa „apokryf”

Streszczenie lekcji w sześciu punktach: 1. Na dobry (jak zwykle) początek przytoczyłam Wam fragment książki Marty Dzido „Blizna po mamie” oraz obejrzeliśmy na slajdach: projekt Moniki Mamzety „Blizna po matce”, kulę ziemską jako matczyny brzuch, grecki omfalos, 2. żonglując patyczkami, powtórzyliśmy trzy grupy autorów biblijnych (jahwistyczna, kapłańska, elohistyczna), chronologię biblijną, ilość ksiąg, znaczenie nazw „biblia” oraz „testament” (powtórkę zakończyła kartkówka), 3. przypomnieliśmy sobie znaczenie pojęcia „topos”, wymieniliście masę (ogromną) toposów stwarzania i doszliście do wniosku, że wszystkie te literackie akty kreacji łączy brak pępka, blizny po matce – bo stwarzają ojcowie, 4. w tabeli zestawiliście dwa biblijne opisy stworzenia człowieka, wymieniając podobieństwa i różnice, 5. wstawiliście przecinki i nazwaliście imiesłowy w apokryficznym (wyjaśniliśmy, co kryje się za tym dziwnym słowem) tekście o Lilith, 6. na koniec zmierzyliśmy się z kwestią postawioną jako cel lekcji – i w zasadzie pozostała ona nierozstrzygnięta. Prosiłam, abyście porozmyślali o niej przed snem.

Przypominajki:

Lilith: była pierwszą żoną Adama, została stworzona w tym samym czasie, ale nie z żebra. Nie godząc się ze swoją służalczą rolą, porzuciła męża. Opuściwszy Raj, urodziła kilka setek tzw. Lilinów, które porywały ludzkie dzieci. Bóg na prośbę Adama wysłał za nią trzy anioły, które zagroziły jej śmiercią Lilinów, jeśli nie wróci do Raju. Lilith, nie chcąc wrócić do Raju, obiecała, że będzie składać Adamowi ofiary. Następnie zstąpiła do piekła, w którym została kochanką szatana.

Marta Dzido „Ślad po mamie” (fragment):

Ślad po mamie – blizna – pępek. Pępek świata – ja. Skupienie na sobie. Egocentryzm? Ból istnienia? Egoizm? Nieumiejętność pokochania kogokolwiek? Tęsknota za miłością? Tęsknota za matką? Tęsknota za ciepłem matki? Tęsknota za czułością? Szukanie czułości we wszystkich napotkanych ciałach? Blizna? Blizna po matce – strata. Strata dziecka, strata miłości, strata przyjaciółki, strata matki. Pępek. Miejsce, które przypomina o matce.

Omfalos –  (gr. omphalós „pępek”) 1. staroż. w antycznej Grecji półokrągły kamień uważany przez starożytnych Greków za środek Ziemi, znajdował się w świątyni Apollina w Delfach, 2. wypukłość znajdująca się na dnie fali lub powierzchni tarczy.

Topos stwarzania – przykłady:  golem, homunkulus, Frankenstein, Pinokio.

Golem

„Po odmówieniu określonych modlitw i kilku dniach postu (RABINI) robią postać człowieka z gliny, a kiedy wypowiedzą nad nim szem ha-meforasz (imię Boga, którego użycie jest zakazane), posąg ożywa. I chociaż sam nie umie mówić, rozumie przecie, co się mówi i co się mu rozkaże, tudzież spełnia u polskich Żydów wszelkie posługi domowe, ale nie może wychodzić z domu. Na czole posągu wypisują: emet, co znaczy Prawda. Taki posąg rośnie wszelako z każdym dniem i choć na początku był malutki, na końcu jest większy od wszystkich domowników. Żeby mu jednak odjąć jego siłę, której w końcu wszyscy w domu muszą się obawiać, wymazują prędko pierwszą literę, alef, w wyrazie emet na jego czole, tak że pozostaje tylko słowo met, czyli martwy. Kiedy to nastąpi, golem rozsypuje się i zamienia na powrót w glinę albo w muł (…). Opowiadają, że niejaki Baal-Szem, o imieniu rabbi Eliasz, uczynił golema, który tak urósł, że rabbi nie mógł sięgnąć jego czoła (…). Wtedy wymyślił, żeby golem jako parobek ściągnął mu buty; mniemał, że gdy golem się schyli, to wymaże mu literę na czole, i tak się stało; ale gdy golem zamienił się na powrót w muł, cały ciężar spadł na ławkę, na której siedział rabbi i go zmiażdżył”.

 Homunkulus

Istotka, którą próbowało stworzyć wielu alchemików w średniowieczu. Do probówki wkładali oni korzeń mandragory wyrosłej pod nogami wisielca. Homunkulus miał wyglądać jak małe, pomarszczone dziecko.


 

 

 

 


 

 

 


Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *