W łupinie orzecha, czyli o tragizmie raz jeszcze

Dodany przez: | lut 21, 2012 | Kategorie: Treść lekcji | 0 komentarzy

W łupinie orzecha, czyli o tragizmie raz jeszcze

„O Boże! ja bym mógł być zamknięty w łupinie orzecha i jeszcze bym się sądził panem niezmierzonej przestrzeni, gdybym tylko złych snów nie miewał” („Hamlet” W. Szekspir).

Cel lekcji w języku ucznia: 1. Powtórzę odmianę czasownika, 2. Utrwalę pojęcie „tragizm”.

Nacobezu: odmiana czasownika, tragizm, hamartia

Streszczenie lekcji w czterech punktach: 1. Na początku przeczytaliśmy fragment „Pawia królowej” Doroty Masłowskiej i wysłuchaliśmy dwóch nagrań Bjork – pozwoliło nam to po raz kolejny postawić pytania o rolę rytmu w partiach chóralnych dramatu greckiego, 2. następnie przeczytaliśmy pieśń chóru poświęconą Fatum i borykaliśmy się z pytaniami: Jaka wizja człowieka wyłania się z pieśni chóru?  Co wspólnego z Fatum ma kategoria greckiego tragizmu?, 3. zastanawialiśmy się, czy zgadzamy się z tą wizją człowieka i czy przypadkiem wszyscy nie jesteśmy bohaterami tragicznymi – jak człowiek witruwiański, doskonały, lecz graniczony kołem, 4. w podsumowaniu jeszcze raz próbowaliśmy doprecyzować, jaką funkcję pełni w tragedii chór.

Przypominajki:

Odmiana czasownika osobowego –

Czasownik  odpowiada na pytania: co robi? Co się z nim dzieje?

Osobowe formy czasownika to takie formy, w których możemy wskazać na działającą osobę np. (ja) śpię, (ona) śpiewała, (wy) czytaliście.

Odmiana czasowników przez osoby nosi nazwę koniugacji. Czasownik w formie osobowej odmienia się przez: 1. trzy osoby: pierwszą, drugą, trzecią np. (1 os. ja) czytam, (2 os. ty) czytasz, (3 os. on, ona, ono) czyta, (1 os. my) czytamy, (2 os. wy) czytacie, (3 os. oni, one) czytają, 2. dwie liczby: pojedynczą i mnogą np. lp.: (ja) czytam, (ty) czytasz, (on, ona, ono) czyta, lm.: (my) czytamy, (wy) czytacie, (oni, one) czytaj, 3. trzy czasy (tylko w trybie orzekającym): teraźniejszy, przeszły, przyszły np. piszę, pisałem, będę pisał, 4. trzy tryby: orzekający, rozkazujący, przypuszczający np. śpisz, śpij, spałbyś, 5. trzy strony: czynną, bierną, zwrotną np. myję (kogoś), jestem myty, myję się.

Czasowniki mające zarówno stronę czynną jak i bierną nazywamy przechodnimi. Występujące tylko w stronie czynnej – nieprzechodnimi.

Niektóre z osobowych form czasownika są zróżnicowane rodzajowo: na rodzaj męski, żeński i nijaki w liczbie pojedynczej oraz męskoosobowy (dla rodzaju męskiego) i niemęskoosobowy (dla rodzaju żeńskiego i nijakiego) w liczbie mnogiej, np. (on) pisał, (ona) pisała, (ono) pisało, (oni) pisali, (one) pisały.

Wszystkie formy czasownika występują w dwóch aspektach: dokonanym np. napisać i niedokonanym np. pisać.

Tragizmkonieczność wyboru pomiędzy dwoma równorzędnymi racjami. Wybór ten zawsze pociąga za sobą negatywne skutki. Osoba dokonująca wyboru to bohater tragiczny. Sytuację, w której dokonuje się wyboru, nazywamy tragiczną.

PIEŚŃ CHÓRU

Siła jest dziwów, lecz nad wszystkie sięga

Dziwy człowieka potęga.

Bo on prze śmiało poza sine morze,

Gdy toń się wzdyma i kłębi,

I z roku na rok swym lemieszem orze

Matkę ziemicę do głębi.

 

Lotny ród ptaków i stepu zwierzęta,

I dzieci fali usidla on w pęta,

Wszystko rozumem zwycięży.

Dzikiego zwierza z gór ściągnie na błonie,

Krnąbrny kark tura i grzywiaste konie

Ujarzmi w swojej uprzęży.

 

Wynalazł mowę i myśli dał skrzydła,

I życie ujął w porządku prawidła,

Od mroźnych wichrów na deszcze i gromy

Zbudował sobie schroniska i domy,

Na wszystko z radą on gotów.

Lecz choćby śmiało patrzał w wiek daleki,

Choć ma na bóle i cierpienia leki,

Śmierci nie ujdzie on grotów.

 

A sił potęgę, które w duszy tleją,

Popchnie on zbrodni lub cnoty koleją;

Jeżeli prawa i bogów cześć wyzna,

To hołd mu odda ojczyzna;

A będzie jej wrogiem ten, który nie z bogiem

Na cześć i prawość się ciska;

Niechajby on sromu mi nie wniósł do domu,

Nie skalał mego ogniska.

 

 

 

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *